Oznaczenia kawy. Jak się w tym połapać?

Jak rozszyfrować mnogość oznaczeń? Jakie oznaczenia ma kawa wysokiej jakości? Jak nie zabłądzić wśród mnogości ofert w sklepie z kawą?

Chyba każdy, kto interesuje się kawą wysokiej jakości, przynajmniej raz natrafił na tajemnicze oznaczenia zamieszczone na opakowaniu paczek kawy. Część z nich odnosi się do pochodzenia, a inne do określenia jakości. Jak je rozszyfrować i jak na podstawie oznaczeń wybrać najlepszą kawę? Które oznaczenia są ważne? Jak wybrać z szerokiego asortymentu sklepów z kawą odpowiednie ziarno dla siebie? Postaramy się to wyjaśnić i przybliżyć kilka nieco enigmatycznych oznaczeń paczek kawy.

Oznaczenie kawy SCA 82/100

Zacznijmy od oznaczeń punktowych stosowanych przez Międzynarodową Organizację SCA – Specialty Coffee Association. Jest to organizacja, która zajmuje się kawą wysokiej jakości. Ocenie podlegają tylko dobre (i najlepsze) ziarna kawy wyłącznie odmiany Arabika. Oceny dokonuje się za pomocą ustalonego i uniwersalnego formularza, w którym notuje się poszczególne cechy kawy i punktacje. Im wyższa liczba uzyskanych punktów tym lepszej jakości kawa. A więc takie oznaczenie odnosi się stricte do jakości kawy- im więcej punktów tym lepsza jej jakość.

Kawa Specialty

Jest to określenie, które jest mocno powiązane z wyżej opisaną punktacją. Nazwa Specialty Coffee jest jedyną zastrzeżoną nazwą, którą można używać tylko i wyłącznie do kaw najlepszej jakości. Jest to zwrot gwarantujący, że w paczce kawy znajdują się ziarna o najwyższych standardach. Żadne inne określenie (np. kawa premium, super premium, crema itp.) nie gwarantuje jakości i może być to typowo marketingowe oznaczenie. Kawa Specialty to taka, która w procesie oceny sensorycznej uzyskała przynajmniej 80 punktów na 100 możliwych. W praktyce bardzo rzadko spotyka się kawy osiągające 90 punktów.

Supremo

Napis ten możemy znaleźć najczęściej na kawach pochodzących z Kolumbii. Na pierwszy rzut oka można odnieść wrażenie, ze chodzi tutaj typowo o jakość kawy. W rzeczywistości napis Supremo oznacza, że w paczce z kawą znajdziemy ziarna największego rozmiaru. Co prawda pod względem sensorycznym bardzo często duże ziarna wypadają lepiej. Choć nie zawsze jest to regułą.

Oznaczenie liczbowe np. 17/18

Jest to oznaczenie odnoszące się typowo do wielkości ziaren. Oznaczenia mają zakres od 8 do 20. Najczęściej są to dwie liczby określające przedział wielkości, np. 15/16 lub 17/18. Każda z liczb określa konkretną wielkość ziarna kawy (a dokładnie to wielkość sita) i odnosi się do 64 części cala. Oznaczenie 17 oznacza, że ziarna mają wielkość przynajmniej 17/64 cala

Oznaczenie literowe, np. AB lub AA

Symbole te również odnoszą się do rozmiaru ziaren kawy. W sporadycznych wypadkach możemy znaleźć również oznaczenie AAA, które odnosi się do kaw o najwyższym rozmiarze. W pewnym uogólnieniu należy przyjąć, że im więcej A i im większy rozmiar ziarna, tym kawa lepszej jakości i pełniejsza w smaku.

Oznaczenia odnoszące się do wysokości upraw kawy, np. 2000 m.n.p.m.

Czasami na paczkach kawy możemy znaleźć informację o wysokości upraw, z których pochodzą ziarna. W przypadku kaw specialty często jest to podana konkretna wysokość, np. 2200 m.n.p.m. Im wyższa jest wysokość uprawy, tym zazwyczaj mamy do czynienia z lepszej jakości ziarnami, które charakteryzują się pełniejszym smakiem.

SHG

Jest to skrót pochodzący z angielskiego i oznacza kawę rosnącą na dużych wysokościach. Rozwinięcie tego skrótu to strictly high grown. Jeśli wybierzemy kawę z takim oznaczeniem, to raczej będziemy mieć kawę pochodzącą z dobrej uprawy o bogatym profilu smakowym.

Washed/ natural

Oznaczenie to dotyczy rodzaju obróbki kawy, któremu została poddana po zbiorach. Mamy dwie główne metody obróbki: mokra oraz sucha (oraz wiele ich pochodnych i miksów). Kawa z obróbki mokrej jest zazwyczaj bardziej rześka i czysta. Jeśli ma ona nuty owocowe to raczej zbliżone są one do cytrusów. W przypadku obróbki suchej, zwaną też naturalną, kawa będzie bardziej słodka. Mogą jej towarzyszyć takie nuty aromatyczne jak truskawka czy jagody.

Jak widzimy mnogość oznaczeń na opakowaniach jest spora. To oczywiście nie wszystkie opisy i symbole, które możemy spotkać. Powyżej zostały opisane tylko te najbardziej popularne. Warto je znać, aby sięgać po kawę w sposób świadomy i zminimalizować przypadkowość oraz ryzyko zakupu kawy złej jakości.

Wierzymy, że choć trochę pomogliśmy w dokonaniu wyboru i w wykonaniu pierwszego (lub kolejnego kroku) w kierunku świadomego wyboru kawy dobrej jakości. Pamiętajmy, że kawa to produkt spożywczy i tak, jak wybieramy z uwagą owoce czy pieczywo, tak wybierajmy z uwagą i świadomie kawę czy herbatę…

A teraz czas na kawę!

Materiał przygotował: Mariusz Bałut

Mariusz Bałut

Barista od blisko 15 lat związany zawodowo z kawą,

zdobywca tytułu Mistrza Polski Best Barista Vergnano 2019,

zdobywca Międzynarodowego Certyfikatu SCA Barista Professional,

zdobywca Międzynarodowego Certyfikatu SCA Sensory Skills Intermediate,

właściciel internetowego  Sklepu Saskia i Kawiarni Saskia,

człowiek dla którego kawa to więcej niż pasja!

.